• Cudzoziemcy w biznesie
• Pierwszy biznes
• Rozwój biznesu

Autonomia kontra stabilność. Co motywuje, a co ogranicza polskich przedsiębiorców?

Brak ocen

Zespół Studium Przedsiębiorczości

Dla prowadzących działalność gospodarczą największą wartością pozostaje niezależność, choć coraz częściej ograniczają ją koszty, biurokracja i finansowa niepewność. Badania pokazują jednak wyraźny paradoks współczesnej przedsiębiorczości, z jednej strony właściciele firm cenią autonomię i możliwość działania na własnych zasadach, z drugiej muszą mierzyć się z rosnącymi kosztami, skomplikowanymi przepisami oraz niepewnością finansową. Analiza ujawnia także sceptyczne podejście do franczyzy oraz coraz większą świadomość znaczenia ubezpieczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej.

Przystań niezależności

Wyniki badania pokazują, że dla większości osób prowadzenie własnej działalności gospodarczej nie jest wyłącznie sposobem na osiąganie wyższych dochodów. Znacznie ważniejsze okazują się potrzeby związane z autonomią, samodzielnością oraz możliwością organizowania pracy według własnych zasad. Najważniejszą zaletą prowadzenia firmy okazała się niezależność, wskazana przez 65,1 proc. osób. Wynik ten pokazuje, że dla przedsiębiorców niezwykle istotna jest możliwość samodzielnego podejmowania decyzji oraz brak konieczności podporządkowywania się przełożonym czy sztywnym procedurom organizacyjnym. Szczególnie silnie aspekt ten podkreślali przedsiębiorcy prowadzący działalność do dziesięciu lat (69 proc.), kobiety (67 proc.) oraz osoby w wieku 40–59 lat (69 proc.).

Drugim najważniejszym atutem okazał się elastyczny czas pracy, wskazany przez 62 proc. badanych. Przedsiębiorcy doceniają możliwość samodzielnego organizowania harmonogramu dnia oraz większą swobodę w godzeniu obowiązków zawodowych z życiem prywatnym. Jest to szczególnie ważne dla kobiet (70 proc.) oraz młodszych przedsiębiorców (66 proc.), którzy częściej łączą aktywność zawodową z obowiązkami
rodzinnymi.

Kolejnym istotnym elementem atrakcyjności przedsiębiorczości jest brak szefa, wskazany przez 46,1 proc. osób. Wynik ten potwierdza silną potrzebę pracy „na własnych zasadach”. Wielu przedsiębiorców traktuje własną działalność jako alternatywę wobec pracy etatowej i związanych z nią ograniczeń, takich jak hierarchia, kontrola czy konieczność realizowania odgórnych poleceń.

Istotne znaczenie ma również możliwość realizacji własnych pomysłów, którą wskazało 39,3 proc. badanych. Szczególnie ważne było to dla osób po sześćdziesiątce (43 proc.), które częściej postrzegają biznes jako formę samorealizacji i budowania własnej pozycji zawodowej. Co istotne, wyższe zarobki zostały wskazane znacznie rzadziej niż czynniki związane z autonomią (odpowiedź tę zaznaczyło 29,8 proc. przedsiębiorców). Choć przedsiębiorcy dostrzegają wiele korzyści związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, badanie pokazuje również liczne bariery utrudniające funkcjonowanie firm.

Największe problemy mają charakter ekonomiczny i administracyjny. Najczęściej wskazywaną przeszkodą są wysokie podatki i składki (61,7 proc.). Problem ten szczególnie silnie odczuwają osoby prowadzące działalność od ponad 11 lat oraz mieszkańcy małych miejscowości (do 10 tys. osób). Drugą istotną barierą są skomplikowane przepisy i nadmierna biurokracja (49 proc.). Szczególnie mocno problem ten dostrzegają przedsiębiorcy z dłuższym doświadczeniem, prowadzący działalność w małych miejscowościach.

Ważną przeszkodą pozostaje również ryzyko finansowe (43,4 proc.) oraz obawa przed porażką (41,7 proc.). Szczególnie młodsi przedsiębiorcy i osoby z krótszym stażem zawodowym obawiają się niepowodzenia oraz utraty środków finansowych.

Jakiego wsparcia najbardziej potrzebują osoby rozpoczynające własną działalność gospodarczą?

Najbardziej potrzebne okazują się doradztwo prawne i księgowe (68,5 proc.), kapitał na start (62 proc.) oraz szkolenia biznesowe (26,3 proc.). Oznacza to, że osoby rozpoczynające działalność oczekują przede wszystkim praktycznej pomocy oraz dostępu do wiedzy umożliwiającej bezpieczne wejście na rynek.

Bezpieczeństwo kosztem autonomii

Badanie dotyczące modelu franczyzowego pokazuje, że przedsiębiorcy podchodzą do tej formy prowadzenia działalności z dużą ostrożnością. Franczyza kojarzy się respondentom z rozpoznawalną marką i gotowym modelem biznesowym, jednak jednocześnie budzi obawy związane z ograniczeniem niezależności. Najbardziej widocznym wnioskiem jest dominujące negatywne nastawienie wobec prowadzenia działalności w modelu franczyzowym. Aż 45,1 proc. respondentów zadeklarowało, że zdecydowanie nie rozważa takiej formy działalności, a kolejne 30,2 proc. odpowiedziało „raczej nie”. Łącznie oznacza to, że ponad trzy czwarte badanych nie jest zainteresowanych wejściem we współpracę franczyzową.

Przyczyn takiego nastawienia należy szukać przede wszystkim w silnej potrzebie niezależności, która została wskazana jako najważniejsza zaleta prowadzenia własnej firmy. Przedsiębiorcy chcą samodzielnie podejmować decyzje, rozwijać własne pomysły i budować działalność zgodnie z własną wizją. Tymczasem franczyza wymaga podporządkowania się określonym procedurom i standardom ustalanym przez franczyzodawcę.

Jednocześnie respondenci dostrzegają liczne zalety franczyzy. Najczęściej wskazywaną korzyścią jest rozpoznawalna marka (44,6 proc.). Działanie pod szyldem znanej sieci zwiększa wiarygodność firmy i ułatwia zdobywanie klientów. Drugim ważnym atutem jest sprawdzony model biznesowy (38,8 proc.). Respondenci doceniają możliwość korzystania z gotowych procedur, standardów działania oraz doświadczenia franczyzodawcy.
Istotnym elementem jest także wsparcie operacyjne obejmujące szkolenia, pomoc marketingową i doradztwo biznesowe (32,5 proc.). Dla wielu początkujących przedsiębiorców takie wsparcie może zwiększać poczucie bezpieczeństwa i ograniczać ryzyko niepowodzenia.

Pomimo tych zalet badani wskazują jednak na liczne wady modelu franczyzowego. Największym problemem okazuje się ograniczona autonomia oraz konieczność podporządkowania się zasadom ustalanym przez centralę (55,6 proc.).

Ubezpieczenia, bezpieczeństwo dla biznesu

Wyniki badania wskazują, że rynek ubezpieczeń dla przedsiębiorstw posiada duży potencjał rozwoju, jednak jego dalszy wzrost wymaga odbudowy zaufania i uproszczenia oferty. Firmy ubezpieczeniowe powinny koncentrować się na tworzeniu bardziej transparentnych produktów, ograniczaniu skomplikowanych procedur oraz lepszym dopasowaniu polis do specyfiki działalności przedsiębiorców. Rosnąca świadomość ryzyka biznesowego sprawia bowiem, że znaczenie ubezpieczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej będzie systematycznie rosło.

źródło: Rzeczpospolita